In het kader van het project kunnen tijdelijke uitzendingen worden gerealiseerd naar Afghanistan, Bosnië Herzegovina, Sierra Leone, Soedan en Georgië. Eén van de deelnemers is Amel Lizde, die tijdelijk terugkeerde naar Bosnië. "Het is de meerwaarde van Bosnische migranten dat zij de situatie en het dagelijks leven beter kunnen inschatten dan hulpverleners of ontwikkelingswerkers", vindt de nu 26-jarige Amel Lizde.
In 1992 verliet het gezin Lizde hun land om tijdelijk bij zijn oom in Rotterdam te verblijven. Zodra de oorlog voorbij zou zijn, zouden ze terug gaan naar het vriendelijke en veilige Joegoslavië. Zo verliep het niet. Lizde is inmiddels vijftien jaar in Nederland. Hij heeft de Nederlandse nationaliteit en vond een goede baan bij een ict-bedrijf. Lizde weet het nog goed. "Niemand wilde weg uit Joegoslavië. De meeste vluchtelingen vertrokken met het doel snel terug te gaan. Maar inmiddels is duidelijk dat veel jonge mensen al hun halve leven in Nederland wonen." Lizde en veel van zijn Bosnische lotgenoten gingen elke zomer- en kerstvakantie naar hun geboorteland. Altijd speelde de wens om voorgoed terug te gaan, maar het ontbrak aan een haalbaar toekomstperspectief in Bosnië. "Daarom vond ik het TRQN-project van IOM zo perfect. Het was precies wat ik wilde om een jaar terug te gaan, bij te dragen aan mijn land en te kunnen kiezen voor een definitieve toekomst", vertelt Lizde.
Na een gesprek met IOM in mei 2007 was het duidelijk. Hij nam ontslag bij zijn werkgever en in juni vertrok hij voor de duur van een half jaar. Mede dankzij zijn bekendmaking van TRQN onder Bosniers in Nederland nam de belangstelling toe. Tijdens zijn verblijf in Bosnië heeft Lizde een ngo opgericht en realiseerde hij zijn plan voor een basketballschool voor kinderen. Hij kreeg subsidie van het UNDP (United Nations Development Programme) en ruim vijftig kinderen hebben eraan deelgenomen. Inmiddels liggen er diverse andere plannen en wacht hij op antwoord op zijn subsidie-aanvragen. In december 2007 was de termijn van zijn uitzending verstreken. Lizde besloot op eigen kosten langer in Bosnië te blijven en verdere plannen te bedenken. "Ik noem dit mijn 'spaarpotperiode'. Het leven is goedkoper dan in Nederland, maar de bodem van de spaarpot komt in zicht. Hopelijk kan ik opnieuw in aanmerking komen voor uitzending naar Bosnië via het TRQN-project."
Zijn verblijf in Nederland was voorhem uitermate leerzaam. Hij woonde in Rotterdam, had ict-studies gevolgd en had een goede baan. Hij realiseert zich vooral de waarde van de multiculturele samenleving in Nederland. "Ik zat op een school met veertig nationaliteiten. Ik deed ict-projecten in het sociaal-cultureel werk met veel allochtone deelnemers. Hier in Bosnië heb je één bevolking en drie geloven, dat is echt een wereld van verschil. Ik mis dat multiculturele."
Op eigen kracht een baan vinden in Bosnië valt hem tegen. Hij merkt dat je alleen een baan krijgt als je connecties hebt of in de politiek zit. De ervaringen van veel van zijn Bosnische vrienden en bekenden zijn hetzelfde.
"Zelfs een aan de TU Delft in de luchtvaart-techniek afgestudeerde vriend kreeg geen baan omdat men het als concurrentie ziet. Hij belde met de nationale luchtvaartmaat-schappij en bood aan een jaar gratis te willen werken. Zonder succes. De praktijk is anders dan 'het papier en mediaberichten' doen geloven. Er wordt wel steeds gesproken over het ondertekenen van verdragen en het EU-lidmaatschap van Bosnië Herzegovina, maar de realiteit van alledag is anders. De democratie heeft nog veel stappen te zetten. Soms denk ik dat ik met mijn 'multiculturele ervaring in Nederland' best iets in de politiek in Bosnië kan betekenen." Terugkeren en bijdragen aan je herkomstland is geweldig, vindt Amel Lizde. Wel wil hij IOM in overweging geven om de tijdelijke uitzending anders in te richten. "De aaneengesloten periode van uitzending maakt het lastig. Wellicht zou IOM beter op projectbasis kunnen werken. Ik ken veel jongeren die goede projecten in hun hoofd hebben. Ze zouden die naast hun vaste baan in Nederland prima in Bosnië kunnen realiseren."
