In 2001 vertrok Edith naar Nederland. Ze volgde haar verliefde hart en
trok in bij haar vriend in Nederland. Het ging een aantal jaren goed, vooral
omdat Edith geen woord Nederlands kon en hem volledig vertrouwde. Tot ze
ontdekte dat ze werd bedrogen. De situatie daarna werd slecht, Edtih werd
mishandeld en gedwongen om het bed met andere mannen te delen.
Van liefde was geen sprake meer. Haar veiligheid kwam in het geding en toen
hij haar in een winkelstraat sloeg, liep ze weg. Via het politiebureau kwam
Edith bij SHOP, stichting hulp en opvang prostituees. Daar kreeg ze hulp en
informatie over IOM voor het geval ze terug wilde keren.
"Op dat moment was ik daar nog niet aan toe", vertelt ze. "Ik bleef nog twee
jaar waarin ik wisselend bij bekenden en vrienden leefde. Tot ik besefte dat
er in Nederland geen toekomst lag. Ik belde een vriendin, Heleen, zij werkte
bij CoMensha, coördinatiecentrum Mensenhandel en ze legde contact met IOM. In
de gesprekken bij IOM werd duidelijk dat ik vanwege mijn diabetes in
aanmerking kwam voor herintegratieondersteuning bij terugkeer. Daar was ik
echt heel blij mee. Het is niet makkelijk om je land te verlaten en met lege
handen terug te keren. Ik had eigenlijk niets meer."
Sinds duidelijk werd dat Edith diabetes heeft, is ze via SHOP door een arts
getest en elke drie maanden voor controle geweest. "Ook is toen uitgezocht
welke medicijnen ik nodig heb als de situatie verslechtert. Ik hoef nu nog
niets te slikken want het lukt om me goed aan een dieet te houden."
Ondersteuning bij medische problemen.
Na eerder onderzoek blijkt dat herintegratieondersteuning belangrijk kan zijn
om duurzame toegang te krijgen tot medische zorg na terugkeer. "Als iemand
inkomen kan verwerven vergroot dat immers zijn/haar mogelijkheid om medicatie
te kopen of een consult bij een specialist te betalen," vertelt Lynda la
Paine van IOM in Den Haag. "We zijn daarom in 2009 gestart met
herintegratieondersteuning voor migranten met chronische, somatische
klachten. Voor mensen als Edith is, naast het standaard medische traject (zie
kader), nu ook herintegratieondersteuning in natura mogelijk."
Voorwaarde is wel dat terugkeer medisch verantwoord mogelijk is. "Dat
betekent dat de zorg die in Nederland gestart is, gecontinueerd kan worden in
het land van herkomst. De migranten die gebruik willen maken van
herintegratieondersteuning
krijgen een intakegesprek met mij. Dan bespreken wij hun plan voor
herintegratie. Dit plan wordt vervolgens voorgelegd aan de IOM-vestiging in
het land van herkomst, waarbij zij kijken naar haalbaarheid en kosten. Op
basis van die kostenraming maak ik een budget, waarin ik kosten opneem voor
hun medische behandeling en kosten voor hun herintegratieondersteuning,
bijvoorbeeld hulp bij het opzetten van een bedrijf, de aanschaf computer en
dergelijke."
Edith kreeg een computer en de toezegging van een financiële bijdrage om een eigen bedrijfje te starten. Die krijgt ze binnenkort van het IOM-kantoor in Accra. "Het is niet genoeg om helemaal zelf een bedrijf te starten, maar ik investeer het geld in de vruchtensappenfabriek van mijn neef en ga een jaar met hem werken. Daarna ga ik het alleen doen.
Edith is blij met de ondersteuning. IOM heeft met geholpen met het maken van plannen en een goed contract met mijn neef.
Tijdens haar verblijf in Nederland heeft Edith steeds contact gehouden met
haar familie. "Ik vertelde wel wat me overkwam, maar ze maakten zich niet
echt zorgen. In Europa is alles beter, dachten ze." De familie is wel blij
dat ze eind april weer terug was in eigen land. Voor Edith zelf is het nog
wel wennen. "Mixed feelings" zegt ze. "Ik was acht jaar in Holland, met
veel frustratie. Hier is die stress weg. Maar ik ben nog niet echt terug, ik
moet nog wennen en en wacht op de financiële bijdrage van IOM. Dat gebeurt
volgende week, en dan ga ik aan de slag."
Op de vraag of ze spijt heeft zegt Edith: "Nee, ik heb echt goede jaren
gehad. Zo is het leven, je komt je zelf soms tegen. En je kunt het nu eenmaal
niet alleen maar goed hebben."
KADERTEKST
Gezondheidsproblemen hoeven geen belemmering te zijn om een terugkeerwens te
realiseren.
In aanvulling op de basisvoorzieningen uit het REAN-programma biedt IOM extra individuele ondersteuning bij somatische en/of psychische klachten. IOM is verantwoordelijk voor de begeleiding tijdens de reis van een vertrekker. Voor personen met somatische en/of psychische aandoeningen worden daarom strikte procedures gevolgd.
Afhankelijk van de medische situatie en de hulpvraag van de migrant bestaat de bemiddeling en begeleiding uit:
- Inventarisatie van de gezondheidszorg in het land van herkomst, zoals medische voorzieningen, specialisten en medicatie.
- Ondersteuning bij de aanschaf van medicatie in het herkomstland, om de in Nederland begonnen medicamenteuze behandeling voort te zetten.
- Sociale of medische bijstandsverlening aan de migrant tijdens de terugreis en bij aankomst. Ook medische apparatuur en/of speciaal transport kan geregeld worden.
- In samenwerking met behandelaars in Nederland worden de voorwaarden voor een medisch verantwoorde terugkeer in kaart gebracht. De migrant krijgt een Engelstalige medische verklaring ten behoeve van de vervolgbehandeling in het herkomstland.
