"Ik zal die eerste dag in Nederland nooit vergeten", zegt ze. "Ik was in feite nog een tiener, ik had die man maar één keer gezien. Het huwelijk was vreselijk. Na drie jaar ben ik met mijn dochtertje weggelopen en vond ik onderdak in een Blijf van m'n Lijf-huis. Zij hebben me enorm geholpen." Binta Jalloh bleef er ongeveer een jaar omdat het ingewikkeld was om verblijfspapieren te krijgen. Terug naar Sierra Leone was voor haar geen optie. "Ik zou heel graag gaan, maar er was inmiddels oorlog uitgebroken en ik had geen idee wat ik na drie jaar Nederland daar moest beginnen." Uiteindelijk kreeg ze toch een verblijfsvergunning. Ze begon met Nederlandse les, computerles, nam schoonmaakwerk aan en had diverse baantjes. In 2000 vond ze een goede baan als sales-assistent bij een internationaal bedrijf. "Na een heel zwarte periode ben ik goed terecht gekomen, vind ik."
Onderwijsmateriaal
Tot haar opluchting is het contact met haar ouders goed gebleven en
regelmatig gaat ze er op bezoek. Na de oorlog begon Jalloh met het
incidenteel opsturen van kleding en speelgoed naar Sierra Leone. "Ik stuurde
het naar mijn moeder die zorgde dat het op het platteland terechtkwam. Want
in de grote steden was hulp genoeg."
Er
kwam steeds meer steun voor haar initiatief. Toen ze op haar werk vertelde
wat ze zoal deed kreeg ze verrassend veel support. Het leidde tot de
oprichting van Binta's Angels Network (BAN) in december 2006. "Het werd een
formele stichting en we konden ook binnen het bedrijf inzamelingen houden.
We verzamelden allerlei spulletjes, vooral dingen die kinderen nodig hebben
als ze naar school gaan." Want Binta is er van overtuigd: Het beste dat je
aan kinderen kunt geven is onderwijs! Voor henzelf en voor toekomstige
generaties. "Mijn ouders hadden geen educatie gehad en gaven hun 15-jarige
dochter weg. Dat gun ik niemand, daarom zit ik daar zo bovenop." Naast het
zenden van materialen zamelt BAN geld in om in Sierra Leone scholen te
bouwen. Dat gebeurt bijvoorbeeld door een sponsorloop door scholieren in
Leiden.
Vooral voor het platteland
Stichting BAN heeft als doel dat de scholen zelfstandig gaan draaien. "We bieden een school begeleiding en huren voor een periode van drie jaar leerkrachten uit de grote steden. Daarna moeten ze het zelf kunnen. En dat lukt. We zijn nu bezig in een dorp, 22 kilometer ten noordoosten van Kabala. De school daar bestond uit vier palen, een dak met palmbladeren en plastic platen. Met onze stichting knappen we de school op. Zowel schoolkinderen als de gemeenschap hebben op die manier profijt van de BAN donaties." Steun van de overheid verwacht Jalloh niet. "Ze vinden onderwijs in de grote steden belangrijk, maar niet voor het platteland. Dat is het probleem. Daarom willen we niet afhankelijk zijn van overheden."
Tijdelijke uitzending via IOM
Twee jaar geleden kwam Jalloh in contact met IOM. Ze meldde zich
voor het programma TRQN 'Temporary Return of Qualified Nationals, ofwel
tijdelijke uitzending van hoger opgeleide migranten. Jalloh kwam in
aanmerking voor het programma en kon zich
inzetten voor capacitybuilding en vooral kennis overdragen rondom onderwijs.
In maart 2009 vertrok ze naar Sierra Leone. "Het kwam er niet van om eerder
te gaan, maar nu kon ik in maart langer vakantie nemen. IOM heeft de
reiskosten betaald en ik kreeg zakgeld tijdens mijn verblijf daar. Na
aankomst heb ik contact gelegd met het IOM-kantoor in de hoofdstad Freetown.
Daarna ben ik doorgegaan naar de provincie. Daar is een groot tekort aan
onderwijsmateriaal en computers. Ik heb adviezen en voorlichting gegeven in
verschillende dorpen aan jongens, meisjes en vrouwen. Vooral de oudere
vrouwen hebben zeggingskracht over de jongens. We merken dat de dorpelingen
steeds meer zelf dingen oppakken. Aan het verbouwen van de school
bijvoorbeeld helpt het hele dorp mee. Ze begrijpen hoe belangrijk educatie
is, dat vraagt ook een goed gebouw. Ze waarderen het erg dat iemand van
henzelf die in Nederland woont zich inzet. Ze hebben veel vertrouwen in
mij."
Jalloh vindt het mooi dat mensen die als migrant ervaring en kennis hebben
opgedaan, dankzij IOM kunnen inspelen op de 'lack of knowledge'. "Mijn
voordeel is dat ik uit Sierra Leone kom, ik spreek de taal, ken de
cultuurverschillen. Ik begrijp het gedrag, ik kan me beter aanpassen en
inleven dan een autochtone Nederlander. Als er een blanke komt denken ze
direct dat hij heel rijk is en van alles komt brengen. Bij mij weten ze dat
ik niet rijk ben maar wel iets te vertellen heb. Het zijn hun en onze
kinderen waar we het over hebben."
Jalloh laat de foto's zien. "Kijk eens hoe enthousiast ze zijn. Je moet het meemaken om te merken hoe ze het waarderen en hoe leergierig ze zijn. Ze hebben nog nooit iemand gehad zoals ik die daar naar toe gaat om het beter voor hen te maken. Ze luisteren heel goed. Want ze zijn allemaal werkeloos. Ik vertel hoe het hier in Nederland gaat, dat toiletschoonmakers en straatvegers geld verdienen. Daar kennen ze dat niet, mensen zitten gewoon de hele dag en doen niets."
Thuis in twee werelden
Wonen en werken in Nederland en zo betrokken bij haar herkomstland, het
bevalt Jalloh goed. "Het is heel speciaal. Hier ben je blij met je baan,
zijn er goede verzekeringen en is er gezondheidszorg. Daar hebben ze dat
allemaal niet. Als ik daar ben voel ik dat ik iets kan doen voor mensen die
het hard nodig hebben. Mijn familie en vrienden staan achter me en doen wat
ik vraag. Overal waar ik in Sierra Leone naar toe ga, gaat mijn moeder mee.
Waarom ik het doe? Vanuit mijn geloof vind ik dat als je de kans krijgt om
iets bij te dragen, dan moet je dat doen. Ik ben met een heel negatieve
ervaring hier in Nederland begonnen. Maar uiteindelijk ben ik een lucky one.
Ik ben blij dat ik hier in Nederland woon."
Binta gaat door met het project en hoopt nog meer te kunnen doen in haar
land van herkomst. "Ja, vanuit Nederland. Ik ben geïntegreerd, spreek de
taal, heb kinderen, heb Nederlandse en buitenlandse vrienden en werk in een
internatonaal bedrijf. Ik blijf in die twee werelden. Ik ben in Afrika
geboren maar hier opgegroeid. Hier heb ik gevochten voor mijn
zelfstandigheid."
Of ze andere zou aanraden hetzelfde te doen, zegt ze: "Ik raad mensen aan
daar te blijven en er iets van te maken. Het heeft geen zin om naar Europa
te gaan. Ga naar school en maak het af. Dan is er overal plek voor je.
Educatie is het sleutelwoord."
In het Koinadugu
District wordt een bestaand schoolgebouw vervangen door nieuwbouw.
KADERTEKST: Binta's Angels Network
Het hoofddoel van BAN is het verbeteren van het onderwijssysteem voor
kinderen in het Koinadugu District. Dit gebeurt door het renoveren van oude
en bouwen van nieuwe schoolgeboden. De organisatie zoekt daarbij naar
medewerkers en vrijwilligers om de lokale gemeenschap te ondersteunen. www.bintasangels.org
KADERTEKST: Oorlog Sierra Leone
Sierra Leone kende een zware burgeroorlog die in 1991 begon en elf
jaar duurde. Begin 2002 kwam er een definitief einde aan de oorlog die aan
ruim 300.000 mensen het leven kostte en velen getraumatiseerd achterliet.
Ruim een half miljoen inwoners van Sierra Leone vluchtten naar het
buitenland en twee miljoen mensen raakten ontheemd.
