IOM is in Nederland al meer dan vijftien jaar specialist voor de ondersteuning van migranten die vrijwillig en zelfstandig uit Nederland willen vertrekken.
Het bijzondere aan IOM is dat medewerkers in meer dan 120 landen
wereldwijd elke dag in contact met elkaar staan om migranten op praktische
wijze te begeleiden. Dit houdt in eerste instantie in dat vreemdelingen goed
moeten zijn geïnformeerd voordat zij de beslissing kunnen nemen om
zelfstandig te vertrekken. Hiervoor heeft IOM in Nederland counsellors die
zelf ooit als migrant naar Nederland zijn gekomen en Nederlandse medewerkers
die vooral in opvangcentra werken. De tweede stap bestaat vaak uit het
concreet ondersteunen in het verkrijgen van reisdocumenten en in de
bemiddeling van bijzondere behoeften, bijvoorbeeld bij zieke migranten of als
het gaat om minderjarige personen. Als organisatie met een diplomatieke
status kan IOM makkelijk ambassades benaderen. Door het internationale
netwerk van IOM-kantoren kunnen vragen direct aan collega's in het land van
herkomst worden gesteld. Op die manier kunnen knelpunten bij terugkeer in de
meeste gevallen worden opgelost. Als derde stap volgt het boeken van de reis,
de begeleiding op Schiphol, het uitbetalen van ondersteuningsgelden en hulp
bij zaken als het inchecken, bij problemen met bagage of andere onvoorziene
omstandigheden.
Indien nodig of gewenst, informeren de IOM medewerkers hun collega's op
transit- en eindbestemming over de komst van de reiziger. Ten slotte kan IOM
in veel landen concreet bijstaan bij de eerste stappen tot herintegratie in
het land dat ooit thuis was en weer thuis moet worden.
IOM werkt vóór mensen wereldwijd mét mensen wereldwijd. IOM maakt geen deel
uit van de Nederlandse overheid en staat daarom buiten de vreemdelingenketen,
buiten het politieke debat over terugkeer en buiten belangenbehartiging. IOM
is als internationale organisatie gebonden aan haar mandaat dat gezamenlijk
wordt ingevuld door alle IOM-lidstaten, waaronder Nederland, maar ook door
talrijke landen van herkomst van asielzoekers en migranten die in Nederland
verblijven. Vanuit dit beleidskader doet IOM er alles aan om migranten op een
humane en waar mogelijk duurzame wijze te helpen om naar hun land van
herkomst terug te keren.
KADERTEKST: LOGISTIEKE UNIT SCHIPHOL
Op de luchthaven Schiphol bevindt zich de Logistieke Unit van IOM.
De negen medewerkers van deze afdeling zorgen voor de logistieke uitvoering
van IOM-progamma's. Voor mensen die terugkeren boeken ze de vliegtickets, op
basis van contracten met de verschillende luchtvaartmaatschappijen, die zijn
afgesloten door IOM Genève of door de logistieke Unit zelf. Dit geeft IOM de
mogelijkheid om de meest (kosten-)efficiënte reisroute te bepalen. Zodra de
reisroute is vastgelegd worden de cliënten op Schiphol door de medewerkers
van IOM begeleid tijdens de incheckprocedure. Bij de gate worden de
reisdocumenten en de eventuele financiële bijdrage aan de cliënten
overhandigd nadat alle bijbehorende documenten zijn ondertekend.
Daarnaast begeleidt de Logistieke Unit meer dan 5.000 passagiers in transit.
In de meeste gevallen gaat het om vluchtelingen die zich mogen hervestigen in
bijvoorbeeld de Verenigde Staten of Canada; anderen zijn voluntary returns
uit andere Europese landen die via Schiphol terugkeren naar hun land van
herkomst. Een laatste groep cliënten die IOM op Schiphol assisteert zijn
aankomstpassagiers. Dit zijn mensen die voor gezinshereniging naar Nederland
mogen komen, of uitgenodigde vluchtelingen die door de Nederlandse overheid
zijn uitgenodigd om hier permanent te blijven.
Internationale Organisatie voor Migratie
Migratie Info 2008, nr 1
Thema: IOM
